پرندگان مهاجر زیر آتش تخریب و شکار

به گزارش پایگاه خبری «آوای محمودآباد»; شهرستان محمودآباد با برخورداری از مواهب طبیعی کم‌نظیر از جمله سواحل دریای خزر، تالاب‌ها و زیستگاه‌های پرندگان مهاجر، از ظرفیت‌های مهم زیست‌محیطی و گردشگری در استان مازندران به‌شمار می‌رود. با این حال، در سال‌های اخیر این سرمایه‌های طبیعی با چالش‌های جدی و بعضاً نگران‌کننده‌ای مواجه شده‌اند که بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای محیط‌زیست و توسعه پایدار منطقه به همراه داشته باشد.

با آغاز فصل مهاجرت پرندگان، تالاب‌ها و آب‌بندان‌های محمودآباد به یکی از مقاصد مهم پرندگان مهاجر تبدیل می‌شوند. اما متأسفانه همزمان با این پدیده طبیعی، شکار غیرمجاز پرندگان نیز افزایش می‌یابد؛ اقدامی غیرقانونی که تهدیدی جدی برای تنوع زیستی منطقه به شمار می‌رود.

استفاده از روش‌های غیرمجاز شکار، فروش پرندگان در بازارهای محلی و ضعف فرهنگ‌سازی عمومی، از عوامل اصلی تداوم این معضل هستند. فعالان محیط‌زیست بارها نسبت به کاهش جمعیت برخی گونه‌های پرندگان مهاجر هشدار داده‌اند و خواستار برخورد قاطع‌تر نهادهای مسئول با متخلفان شده‌اند.

شهرستان محمودآباد به‌دلیل شرایط اقلیمی خاص خود، حدود شش ماه از سال میزبان پرندگان مهاجری است که از مناطق سردسیر برای زمستان‌گذرانی به این منطقه کوچ می‌کنند. اما این میزبانی طبیعی، در سال‌های اخیر با تهدیدهای جدی همراه شده است.

افزایش ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه، تغییر کاربری شالیزارها، تخریب آبگیرهای طبیعی، ورود فاضلاب‌ها و کاهش نظارت مؤثر، باعث شده بسیاری از زیستگاه‌های امن پرندگان مهاجر از بین برود. در چنین شرایطی، همان تعداد محدودی هم که با سختی خود را به تالاب‌های منطقه می‌رسانند، با خطر شکار و ناامنی روبه‌رو هستند.

بر همین اساس برای پاسخگویی به این چالش ها مهندس محمد علی دعاگو رئیس اداره محیط‌ زیست شهرستان محمودآباد در گفت‌وگو با پایگاه خبری «اوای محمودآباد» با اشاره به این وضعیت می‌گوید:
منطقه ما با توجه به شرایط اقلیمی، حدود شش ماه از سال میزبان پرندگان مهاجر است، اما متأسفانه در سال‌های اخیر زیستگاه این پرندگان را تخریب کرده‌ایم. بسیاری از آبگیرهای طبیعی و زمین‌های شالیزاری به ساختمان‌های مسکونی تبدیل شده‌اند و شرایط برای پرندگان مهاجر بسیار سخت شده است.

وی با انتقاد از گسترش شکار غیرمجاز افزود:
نباید پرندگانی را که برای زمستان‌گذرانی به منطقه ما می‌آیند، این‌گونه تحت فشار قرار دهیم. اینکه هر فردی با هر ابزار و وسیله‌ای اقدام به صید، شکار و تبدیل این پرندگان به غذای سفره کند، نه درست است و نه قابل قبول.

این مسئول تأکید کرد:
پرندگان مهاجر حق حیات دارند و ما حق نداریم این حق را به‌صورت غیرقانونی از آن‌ها سلب کنیم. این پرندگان بخشی از زنجیره حیات هستند و هرچه این زنجیره را کوتاه‌تر کنیم، در حقیقت عمر حیات بشری را هم کوتاه کرده‌ایم.

تالاب‌ها؛ فرصت‌های مغفول گردشگری و سلامت اجتماعی

در کنار چالش‌ها، تالاب‌های محمودآباد می‌توانند به فرصتی مهم برای گردشگری پایدار و حتی سلامت روان جامعه تبدیل شوند. رئیس اداره محیط زیست شهرستان محمودآباد با اشاره به تجربه تالاب‌های سرخرود می‌گوید:
در سرخرود شرایطی ایجاد شده که مردم و حتی شهروندانی از استان‌های دوردست برای دیدن پرندگان مهاجر به این تالاب‌ها می‌آیند. این نشان می‌دهد که پرندگان مهاجر می‌توانند یک فرصت ارزشمند گردشگری باشند.»

وی در ادامه بیان کرد:
امروزه حتی پزشکان توصیه می‌کنند برای کاهش افسردگی، مردم به طبیعت و حیات‌وحش نزدیک شوند. این فرصت در منطقه ما وجود دارد، اما باید یاد بگیریم چگونه از آن استفاده درست کنیم. ما میزبان هستیم و حق میزبانی این نیست که به مهمان آسیب بزنیم.

تمرکز پرندگان برای حفاظت؛ راهکاری موقت در برابر ناامنی

به گفته دعاگو، در حال حاضر شرایط در بسیاری از روستاها و شالیزارهای شهرستان مناسب نیست:
متأسفانه در اکثر روستاها شاهد شکار پرندگان مهاجر هستیم. به همین دلیل تلاش کرده‌ایم با اقدامات حفاظتی و غذادهی دستی، پرندگان به‌ویژه قوها را در تالاب‌های سرخرود متمرکز کنیم تا وارد مناطق ناامن اطراف نشوند.

او با بیان اینکه تنها در ماه‌های اخیر پرونده‌های متعددی درباره شکار غیرمجاز در اداره محیط‌زیست تشکیل شده، خاطرنشان کرد:
این آمار نشان می‌دهد که شدت شکار بالاست و اقدامات فعلی به‌تنهایی اثرگذاری لازم را نداشته است.

فرهنگ‌سازی؛ حلقه مفقوده حفاظت از پرندگان مهاجر

محمدعلی دعاگو در پایان با تأکید بر لزوم همکاری همه‌جانبه گفت:
«سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌تنهایی از پس این کار برنمی‌آید. فرهنگ‌سازی نیازمند ورود جدی دستگاه‌های فرهنگی، صداوسیما، آموزش‌وپرورش، تریبون‌های نماز جمعه و مساجد و همه علاقه‌مندان به محیط‌زیست است. تنها با یک عزم عمومی می‌توان امیدوار بود که در آینده، پرندگان مهاجر به‌جای تهدید، به فرصتی پایدار برای منطقه تبدیل شوند.

پایان خبر/